Komplet – Autobiografije Save Šumanovića i Uroša Predića

Uroš Predić, jedan od najznačajnijih srpskih slikara svih vremena, napisao je Autobiografiju 1921. godine. Dopunio je dva puta nakon Drugog svetskog rata, ali su ti zapisi ostali u rukopisu.

Prvo kompletno izdanje Autobiografije, nakon više od sedam decenija, donosi sva tri Predićeva memoarska zapisa, ali i niz njegovih fotografija i crteža.

Prateći životni put slikara iz banatskog Orlovata – koji se proslavio u Beču, ali ipak odlučio da se „oduži svom rodu“, kako je sam govorio – ova knjiga nam daje dragoceni prikaz ne samo njegovog umetničkog razvoja, već i uzbudljivog života. U njoj ćemo otkriti okolnosti Predićevog prijateljstva sa Mihajlom Pupinom i porodicom Dunđerski, ali i poznanstava sa najistaknutijim ličnostima srpske istorije dvadesetog veka. Osim toga, Autobiografija predstavlja i širu sliku društvenih previranja tokom nekoliko decenija burne istorije, u kojima je i Predić učestvovao.

Pisana krajnje pitkim i prijemčivim stilom, Autobiografija Uroša Predića, koja se nakon nekoliko decenija konačno nalazi pred našom publikom, donosi jedinstveni uvid u intimni život velikog slikara, pružajući nam u isto vreme nenadmašni prikaz okolnosti njegovog umetničkog stvaralaštva.

*

Sava Šumanović nije ostavio samo neke od najznačajnijih slika srpske umetnosti, već i potresno svedočanstvo o svom životu.
Ova knjiga prvi put kao celovito izdanje donosi njegove autobiografske zapise, eseje, intimnu prepisku, ali i svedočenje majke Perside o njegovoj smrti, otkrivajući umetnika daleko složenijeg od predstave koju je o njemu stvorila istorija umetnosti.
U autobiografiji, napisanoj 1939, Šumanović piše o strahovima, nervnim krizama, osećaju ugroženosti i sopstvenom „ludilu“, pokušavajući da razume i sebe i svet koji ga okružuje. U isto vreme, on u njoj daje i pogled na svoj život i umetnost koju stvara, dok se u esejima dotiče stvaralaštva omiljenih umetnika.
Pored tih zapisa, kao specijalni dodatak, objavljuju se njegova pisma Rastku Petroviću, ispovesti ispunjene divljenjem, nežnošću, ali i ogromnim ogorčenjem i besom. U njima se otkriva odnos koji je istovremeno bio intelektualno savezništvo, duboka emocionalna vezanost i mučan sukob.
Ovo nije samo knjiga o slikarstvu. Pred čitaocem se pojavljuje uznemiren, strastven i ranjiv čovek, jedna od najtragičnijih ličnosti srpske kulture, čiji su život i umetnost bili nerazdvojivi. Šumanovićevi zapisi i pisma zato danas deluju neočekivano savremeno. Oni su iskreno svedočenje iz prve ruke o genijalnosti, krhkosti i potrebi za bliskošću.